ТҰТЫНУШЫЛЫҚ НЕСИЕНІҢ ӨСУІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКАҒА ӘСЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.53002/106Ключевые слова:
Тұтынушылық несие, ұлттық экономика, экономикалық өсім, әлеуметтік жағдай, несиелік тәуекелдер, қаржы нарығы.Аннотация
Бұл мақалада тұтынушылық несиелеудің өсуі және оның ұлттық экономикаға әсері қарастырылған. Тұтынушылық несие қаржы жүйесінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады, өйткені ол халықтың тұтынушылық сұранысын ынталандырып, ішкі нарықтың кеңеюіне және экономикалық белсенділіктің артуына ықпал етеді. Тұтынушылық несиелеудің қарқынды дамуы азаматтардың тауарлар мен қызметтерге қолжетімділігін кеңейту арқылы өмір сүру деңгейін жақсартады. Алайда несиелеу көлемінің шамадан тыс өсуі үй шаруашылықтары мен банк секторы үшін қаржылық тәуекелдердің артуына әкелуі мүмкін. Сондықтан тұтынушылық несиелеудің экономикалық дамуға ықпалын бағалау маңызды ғылыми және практикалық міндет болып табылады. Зерттеудің мақсаты – тұтынушылық несиелеу, экономикалық өсу және халықтың әлеуметтік әл-ауқаты арасындағы өзара байланысты талдау. Жұмыста тұтынушылық несиелеудің даму динамикасы, оның өсуіне әсер ететін негізгі факторлар, сондай-ақ тұтыну көлеміне, инвестициялық белсенділікке және макроэкономикалық тұрақтылыққа ықпалы зерттелді. Коммерциялық банктердің несиенің қолжетімділігін арттырудағы рөліне, халықтың борыштық жүктемесінің өзгеруіне және шамадан тыс қарыздануға байланысты тәуекелдерге ерекше назар аударылды. Сонымен қатар, ақша-несие саясаты мен мемлекеттік реттеудің тұтынушылық несие нарығының дамуына әсері қарастырылды. Зерттеу нәтижелері тұтынушылық несиелеудің қалыпты өсуі ішкі сұраныстың кеңеюіне, өндірістің дамуына және экономикалық өсудің жеделдеуіне ықпал ететінін көрсетті. Сонымен бірге халықтың шамадан тыс қарыздануы несиелік тәуекелдерді арттырып, қаржылық тұрақтылықты әлсіретіп, экономиканың ұзақ мерзімді дамуына кері әсер етуі мүмкін. Алынған нәтижелер негізінде тұтынушылық несиелеу саясатын жетілдіру, жауапты несиелеу қағидаттарын дамыту, халықтың қаржылық сауаттылығын арттыру және мемлекеттік реттеу тетіктерін оңтайландыру бойынша практикалық ұсынымдар ұсынылды.
Библиографические ссылки
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі. Қазақстан Республикасындағы тұтынушылық несие нарығының дамуы. – Алматы, 2020. – 56 б. (егер беттік саны белгісіз болса — алып тастауға болады)
Әбдиев Б. Тұтынушылық несие және оның экономикаға әсері. – Алматы: Экономика баспасы, 2018. – 214 б.
Ақышев Д. М. Тұтынушылық несиенің әлеуметтік-экономикалық аспектілері. – Астана: Экономика ғылыми журналы, 2017. – No3. – Б. 25–34. (Егер бұл жеке кітап емес, журналдағы мақала болса — осылай рәсімделеді. Қажет болса, түзетіп берем.)
World Bank. The impact of consumer lending on economic growth. – Washington, D.C., 2022.
Mishkin F. S. The Economics of Money, Banking, and Financial Markets. – 12th ed. – Pearson, 2019. – 710 p.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 А.Ш. Бухарбаева
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-ShareAlike» («Атрибуция — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.
